Antifriz kedi zehirlenmesi ve kışın arabanın 3 tehlikesi
Antifriz kedi zehirlenmesi kışın en sık duyduğumuz tehlikelerden biridir, çünkü çoğu antifrizin içindeki etilen glikol kedi ve köpek için öldürücü olabilir. ASPCA'ya göre etilen glikolün tadı tatlıdır ve hayvanlar bu yüzden ona kolayca yönelir. Arabanın kışın iki tehlikesi daha var: motora sığınan sokak kedileri ve yürüyüşte patiye yapışan tuz.
Antifriz kediler ve köpekler için neden tehlikeli?
ASPCA'nın antifriz yazısına göre etilen glikol sinir sistemini ve böbrekleri etkileyen, çok zehirli bir maddedir. Öldürücü olması için az bir miktar yeter. Otoparkta ya da garaj zemininde biriken birkaç damla, tadı tatlı olduğu için bir kedinin ya da köpeğin ilgisini çekebilir.
Türkiye'den de bir örnek var. İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan bir makale, etilen glikol zehirlenmesinden sonra ağır böbrek yetmezliği gelişen genç bir köpeğin hikâyesini anlatıyor. Yazarlar tedavinin iyi sonuç vermemesini, sahibin geç davranmasına ve panzehir tedavisinin uygulanamamasına bağlıyor.
Antifriz zehirlenmesi belirtileri nelerdir?
ASPCA'ya göre sorunlar yutmadan sonraki birkaç saat içinde başlayabilir, ama ilk belirtiler kolayca gözden kaçar. Altı ile on iki saat arasında hayvan belirgin biçimde hastalanabilir. ASPCA'nın saydığı belirtiler şunlar:
- Sendeleme ve dengesiz yürüme
- Kusma
- Durgunluk ve çökkünlük
- Su içmede ve idrarda artış
- İştahsızlık
- Nöbet
ASPCA bir panzehir olduğunu, ama tedavinin olabildiğince erken başlaması gerektiğini vurguluyor. Bu yüzden kedinin ya da köpeğin antifriz yaladıysa belirti beklemeden veterinerini ara. ASPCA, ürünün ambalajını veterinere götürmenin işe yaradığını da belirtiyor.
Kediler kışın neden araba motoruna giriyor?
Soğukta sokak kedileri sıcak bir yer arar ve yakın zamanda çalışmış bir motorun kaputu altı bunun için uygundur. Üsküdar Üniversitesi'nden veteriner hekim Dr. Burcu Çevreli, anne kedilerin yavrularını da buraya sakladığını anlatıyor. Motor çalıştığında kedi yanabilir ya da hareketli parçalar yüzünden ağır, hatta ölümcül biçimde yaralanabilir.
ASPCA ve Çevreli aynı alışkanlığı öneriyor: kontağı çevirmeden önce kaputa vur ya da kornaya bas. Çevreli ayrıca motorun, aracın altının ve tekerleklerin çevresine bakmanı söylüyor, çünkü derin uyuyan bir kedinin kaçması zaman alır. Kedi motorun içindeyken araç çalıştırıldıysa, yarası görünmese bile veterinere götürülmesini öneriyor.
Kışın tuzlu yollar patiye zarar verir mi?
ASPCA'ya göre yürüyüşte köpeğin buza, tuza ve buz çözücü kimyasallara basabilir ve bu çok acı verici olabilir. Buz çözücülerin yutulması da tehlikelidir. Köpek patisini yaladığında bu maddeleri ağzına alabileceği için eve dönünce patisine bakmak işe yarar.
ASPCA, parmak aralarında çatlak ya da kızarıklık olup olmadığını kontrol etmeyi öneriyor. Kızarıklık geçmiyorsa ya da köpeğin topallıyorsa veterinerine danış.
Sık sorulan sorular
Her antifriz aynı derecede zehirli mi?
Hayır. ASPCA, etilen glikol yerine propilen glikol içeren antifrizleri daha güvenli bir seçenek olarak gösteriyor. Yine de hayvanların hiçbir kimyasala ulaşmaması gerektiğini, bu ürünlerin de uzak tutulmasını belirtiyor.
Kedim antifriz yaladıysa ne kadar beklemeliyim?
Beklememelisin. ASPCA'ya göre ilk belirtiler gözden kaçabilir ve tedavi ne kadar erken başlarsa o kadar iyidir. Yaladığından şüpheleniyorsan hemen veterinerini ara.
Kaputa vurmak yeterli mi?
Kaputa vurmak ya da kornaya basmak kediyi kaçırabilir, ama uyuyan bir kedi hemen tepki vermeyebilir. Dr. Burcu Çevreli bu yüzden aracın altına ve tekerlek çevresine de bakmanı ve kediye kaçması için zaman tanımanı öneriyor.
Bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için veteriner hekimine danış.
