Kışın pire olur mu? Antalya'daki araştırma ne diyor
Kışın pire olur mu diye soruyorsan cevap evet. Akdeniz Üniversitesi'nden araştırmacılar 2017-2018 kışında Antalya'da bir veteriner kliniğine gelen kedi ve köpekleri inceledi ve 27 köpeğin hepsinde, 23 kedinin 22'sinde pire buldu. Soğuk havanın pireyi kendiliğinden bitirdiği düşüncesi bu veriyle uyuşmuyor.
Kışın pire olur mu, araştırma ne buldu?
Gökçe Coşkun ve Hüseyin Çetin'in Türkiye Parazitoloji Dergisi'nde yayımlanan çalışması 1 Aralık 2017 ile 28 Şubat 2018 arasında Muratpaşa'daki bir klinikte yapıldı. Ekip 23 kedi ve 27 köpek olmak üzere 50 hayvanı inceledi ve toplam 152 pire topladı.
Kedilerde bulunan pirelerin hepsi kedi piresiydi (Ctenocephalides felis). Köpeklerde de en sık tür yine kedi piresi çıktı: 19 köpekte yalnız kedi piresi, 5 köpekte yalnız köpek piresi (Ctenocephalides canis), 3 köpekte ikisi birden vardı. Yazarların vardığı sonuç şu: pire kışın da kedi ve köpeklerde görülüyor, bu yüzden kış aylarında da takip edilmeli.
Bu sonuç tek bir kliniğe gelen 50 hayvandan çıktı. Kliniklere zaten bir sorunla gelen hayvanlar da olabileceği için oranları tüm kedi ve köpeklere ya da başka şehirlere doğrudan taşımak doğru olmaz. Ama pirenin kışın da yaygın olabildiğini açıkça gösteriyor.
Pireler kışın evde nerede yaşar?
Amerikan Evcil Hayvan Parazit Konseyi'nin (CAPC) kılavuzuna göre pire yumurtaları hayvanın üzerine bırakılır ve birkaç saat içinde ortama dökülür. Larvalar halının içinde, mobilyaların altında ve süpürgeliklerin kenarında, yani evin kimsenin dokunmadığı köşelerinde gelişir. Isıtılan bir ev bu yüzden pirenin kalan kışı geçirebileceği bir yerdir.
CAPC'ye göre kozadan yeni çıkan pireler çoğu evde bir iki hafta içinde bir hayvana ulaşamazsa ölür. Evde bir kedi ya da köpek varsa bu süre içinde ona kolayca ulaşırlar.
Pire hangi hastalıkları taşır?
CAPC kılavuzu pireyle ilişkili birkaç sorunu sayıyor. Bazı hayvanların pire tükürüğüne aşırı duyarlılığı vardır ve bu, pire alerjisi dermatiti denen kaşıntılı bir deri hastalığına yol açar. Yoğun pire yükü özellikle yavrularda demir eksikliği anemisine ve ölüme yol açabilir.
Pire insan sağlığını da ilgilendiriyor. CAPC'ye göre enfekte pireyi yutan çocuklarda Dipylidium caninum adlı tenya gelişebiliyor ve pireler kedi tırmalaması hastalığına yol açan bakterinin yayılmasında rol oynuyor.
Kışın pire korumasına ara verilir mi?
CAPC kılavuzu köpek ve kedilerin pireye karşı yıl boyu korunmasını öneriyor. Antalya çalışmasının yazarları da kış aylarında kontrolün sürmesi gerektiğini söylüyor. Hangi yöntemin ve hangi sıklığın senin hayvanına uygun olduğunu ise onun yaşını, sağlığını ve yaşam biçimini bilen veteriner hekimin değerlendirir.
Sık sorulan sorular
Kedi piresi köpeğe de geçer mi?
Evet. Antalya çalışmasında pire bulunan 27 köpeğin 22'sinde kedi piresi vardı, yani köpeklerde de en sık görülen tür kedi piresiydi.
Hiç dışarı çıkmayan kedide pire olur mu?
CAPC'ye göre pire evin içinde, halı ve mobilya altları gibi yerlerde gelişebiliyor. Evdeki başka bir hayvan ya da dışarıdan gelen bir pire bu döngüyü başlatabilir. Antalya çalışmasının özeti kedilerin ev içinde mi dışarıda mı yaşadığına dair bilgi vermiyor.
Pire insana zarar verir mi?
CAPC, enfekte pireyi yutan çocuklarda tenya geliştiğini ve pirelerin kedi tırmalaması hastalığının etkenini taşıdığını bildiriyor. Kendinde ya da çocuğunda bir belirti fark edersen bir hekime danış.
Bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için veteriner hekimine danış.
