Lamalar neden tükürür? Tükürmeden önce verdiği işaretler
Lama deyince çoğumuzun aklına önce tükürmesi gelir. Peki lamalar neden tükürür, gerçekten insanlara da tükürürler mi? Konya'daki Necmettin Erbakan Üniversitesi'nden Yavuzkan Paksoy ve Duygu Arslan'ın lama yetiştiriciliği üzerine yazdığı makale bu soruların cevabını veriyor. Kısa cevap şu: lamalar sakin ve ürkek hayvanlar, tükürükleri de çoğunlukla birbirlerine.
Lamalar kime tükürür?
Makaleye göre lamalar kışkırtılmadıkları sürece saldırgan davranmaz. Tükürme çoğunlukla sürünün içinde olur: bir lama sürünün düzenini bozduğunda diğerleri onu tükürerek uyarır. Erkekler sürüdeki yerlerini belirlemek, yemi ve dişiyi paylaşmak için birbirleriyle tükürük kavgasına girer. Dişiler ise yalnızca sürüyü düzende tutmak için tükürür.
İnsana tükürmek nadirdir ve makalede bunun genellikle kötü muameleden sonra görüldüğü yazıyor. Yani bir lama sana tükürdüyse büyük ihtimalle bir şeyden rahatsız olmuştur.
Tükürmeden önce verdiği işaretler
Lama tükürmeden önce kulaklarını geriye yaslar ve başını yukarı kaldırır. Korktuğunda ya da stres altındayken de kulakları arkaya yatar. Mutlu, rahat ve meraklıyken ise kulakları diktir. Kendini tehdit altında hissettiğinde kuyruğunu kaldırıp tıslayabilir ve sürüsüne yaklaşır.
Tükürüğü neden bu kadar kötü kokar?
Lamanın tükürüğü yalnız ağızdaki sudan ibaret değil. Makaleye göre lama sinirlendikçe midesinin üç bölümünden de içerik çekmeye çalışır, yani tükürüğe kısmen sindirilmiş yem karışır. Bu yüzden kötü kokulu ve yakıcıdır. Lamalar 4,5 metre uzağa kadar tükürebilir.
Elle büyütülen lama neden tehlikeli olabilir?
Burada çoğu insanın bilmediği bir konu var. Makaleye göre çok küçük yaşta insanlarla fazla yakın ilişki kuran lamalar ileride anormal davranışlar gösterebiliyor. Biberonla besleme gibi yoğun bir bağ, lamanın insanı kendi türünden ayırt edememesine yol açabiliyor. Böyle büyüyen erkek lamalar insana saldırabiliyor, dişilerde ise bu durum daha zararsız davranışlarla görülüyor.
Bu yüzden yetiştiriciler lama yavrusunun annesi ve sürüsüyle büyümesine, eğitiminin de yaşına uygun zamanda verilmesine özen gösteriyor. Makalede yular ve itaat eğitimine 10 aylıktan sonra başlanmasının önerildiği yazıyor. Bakıcı lamaya ne kadar nazik davranırsa lama da insanlara ve diğer hayvanlara karşı o kadar sevecen oluyor.
Lamalar hakkında birkaç ilginç bilgi
- Lamalar 15 ile 25 yıl yaşar, 30 yaşına kadar yaşayanlar da var.
- 100 ile 200 kilo ağırlığında olurlar ve saatte 45 kilometre hıza ulaşabilirler.
- Kulakları muz biçimindedir ve çok düşük frekanstaki sesleri bile duyabilirler.
- Koyun ve kuzu sürülerini çakallara ve yaban köpeklerine karşı koruyan erkek lamalar var. Bir sürüde iki koruyucu lama istenmiyor, çünkü birbirleriyle uğraşıp sürüyü ihmal ediyorlar.
Bir çiftlik ziyaretinde ya da hayvanat bahçesinde bir lamayla karşılaşırsan önce kulaklarına bak. Kulakları dikse rahattır, geriye yattıysa biraz uzak durman en iyisi.
