Kedi adını bilir mi? 77 kediyle yapılan deney
Kedi adını bilir mi sorusunun bilimsel bir cevabı var: evet, en azından evde adı düzenli kullanılan kediler biliyor. 2019'da Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir çalışmada Japon araştırmacılar 77 kediyi test etti ve kedilerin kendi adlarını benzer sesli kelimelerden ayırt ettiğini gördü. Kedin seslendiğinde koşup gelmiyorsa bu adını bilmediği anlamına gelmiyor.
Kediler adını bildiğini nasıl gösteriyor?
Çalışmayı Atsuko Saito ve Tokyo Üniversitesi'ndeki ekibi yaptı. Deneye altı aylıkla on yedi yaş arasında 77 kedi katıldı ve araştırma üç yıla yayılan dört ayrı deneyden oluştu. Kedilerin çoğu ev kedisiydi, bir kısmı da bir kedi kafesinde yaşıyordu.
Araştırmacılar kediye önce dört kelime dinletti, beşinci olarak kedinin kendi adını çaldı. Kelimeler adla aynı uzunlukta ve aynı vurgudaydı, aralarında 15 saniye vardı. Kedi her yeni kelimede biraz daha az ilgi gösterip sıkıldıktan sonra kendi adında yeniden kulağını ya da başını çevirdiyse, ekip bunu adı ötekilerden ayırması olarak saydı. Videoları puanlayan kişiler hangi sesin ad olduğunu bilmiyordu.
İlk deneyde sahibinin sesiyle test edilen 16 kediden 11'i kelimelere alıştı ve bu grup kendi adına belirgin biçimde daha güçlü tepki verdi. Kelimelere alışmayan kediler analize girmedi, çünkü onlarda adın farkını ölçmek mümkün değildi.
Kedi adını duyunca neden gelmiyor?
Çalışmada kediler adlarına çoğunlukla kulak ve baş hareketiyle karşılık verdi. Kuyruk sallamak ya da miyavlamak gibi daha belirgin tepkiler kedilerin yüzde 10'undan azında görüldü. Yani adını duyan bir kedinin tek tepkisi kulağını sana çevirmek olabilir.
Kediler bizimle istedikleri zaman etkileşime girer.
Saito ScienceDaily'ye verdiği demecte, tepki vermeyen bir kedinin de adını tanıyor olabileceğini anlatıyor. Kedi o an insanla ilgilenmek istemediği için karşılık vermeyebilir. Bu yüzden testte tepki göstermeyen kedilerin adını bilmediği sonucu çıkmıyor.
Kedi başka kedilerin adını da ayırt eder mi?
Araştırmacılar bir deneyde kediye dört kelime yerine evdeki diğer kedilerin adlarını dinletti. Ev kedileri kendi adını birlikte yaşadığı kedilerin adlarından ayırmaya daha yatkındı. Kafedeki kediler ise kendi adını sıradan kelimelerden ayırabilse de diğer kafe kedilerinin adlarından ayıramadı.
Yazarlar bunu kafe ortamıyla açıklıyor. Kafeye gelen ziyaretçiler kedilerin adlarını tutarsız kullanıyor ve birçok kedinin adını aynı anda söylüyor. Ev kedilerinde de bu deneyi tamamlayan kedi sayısı azdı (24 kediden 6'sı) ve kafe verisi tek bir kafeden geliyor, yazarlar bu sonucun güçlü olmadığını kendileri belirtiyor.
Kedi adını yabancı birinin sesinden tanır mı?
Dördüncü deneyde kelimeleri ve adı kedinin tanımadığı iki kadın okudu. 33 kediden 20'si kelimelere alıştı ve bunların 13'ü kendi adına daha güçlü tepki verdi. Bu sonuç, kedinin adı tanımasının yalnız sahibinin sesine bağlı olmadığını gösteriyor.
Sık sorulan sorular
Kediler adını öğrenebilir mi?
Saito ve ekibine göre ev kedileri, sahipleri adı düzenli kullandığında adlarını tanıyabiliyor. Çalışma kedilerin adı nasıl ve ne kadar sürede öğrendiğini ölçmedi.
Kedim adını biliyor mu, nasıl anlarım?
Deneydeki kediler adını duyduğunda çoğunlukla kulağını ya da başını sese çevirdi. Kedin seslendiğinde gelmese bile kulağı sana dönüyorsa bu, çalışmada ölçülen tepkinin aynısıdır.
Kediler mi köpekler mi adını daha iyi tanır?
Bu çalışma yalnız kedileri inceledi ve köpeklerle karşılaştırma yapmadı. Bu yüzden iki türü bu veriyle kıyaslamak mümkün değil.
